Araştırma Makalesi

İsrail Ordusunda Dürzi Askerlerin Statüsü ve Hak İhlalleri

Sayı: 18 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

İsrail Ordusunda Dürzi Askerlerin Statüsü ve Hak İhlalleri

Öz

7 Ekim 2023 tarihinde Hamas tarafından İsrail işgaline karşı başlatılan “Aksa Tufanı” operasyonunun uluslararası gündemde yer almasıyla birlikte, İsrail’in bölgedeki ihlalleri sorgulanmaya başlanmıştır. Ancak yaşanan katliamları yalnızca İsrail-Filistin çatışması üzerinden değerlendirmek eksik bir yaklaşım olacaktır; bu bağlamda İsrail içindeki iç dinamiklere, özellikle de ülkenin sosyal ve askeri politikalarında kritik rol oynayan Dürzi toplumuna odaklanmak gerekmektedir. Bu çalışma, İsrail vatandaşı olan Dürzilerin askeri ve sosyal durumlarını, ordu içindeki statüleri ve karşılaştıkları hak ihlalleri ekseninde ele almaktadır. İsrail, kuruluşundan itibaren benimsediği etnik temelli ulus-devlet anlayışını, 2018 tarihli “Yahudi Ulus Devleti Yasası” ile anayasal bir çerçeveye oturtmuştur. Bu yasa, devlete sadakat temelinde entegre olmuş Dürzilerin statüsünü zayıflatarak onları “vatansız vatandaş” kimliğine sürüklemiştir. Siyonist zihniyet, bir sömürge mekanizması olarak Dürzi tarihini yeniden kurgulamış, topluluğu Yahudilikle bağlantılandırarak diğer Araplardan ayrıştırmayı hedeflemiştir. Özellikle İsrail ordusunda (IDF) görev alan Dürzi askerler, Batı Şeria ve Gazze’deki ev baskınlarında, kontrol noktalarındaki sert uygulamalarda ve hapishanelerdeki Filistinli tutuklulara yönelik baskı süreçlerinde görevlendirilerek Siyonist politikalara hizmet etmek zorunda bırakılmıştır. Bu strateji, İsrail’in Dürziler ile Filistinliler arasında bilinçli bir uçurum ve düşmanlık yaratma politikasının somut bir göstergesidir. Çalışma, İsrail’in “sadık azınlık” söyleminin Dürzi toplumuna eşit yurttaşlık hakları sağlamadığını; aksine demokrasi ile etno-milliyetçi yapı arasındaki gerilimin kurbanı olduklarını ortaya koymaktadır. Yerel kalkınma, bütçe dağılımı ve imar sorunları gibi yapısal eşitsizlikler, uzun vadede “Dürzilerin İsrailleştirilmesi” projesinin geçerliliğini yitirmesine neden olmaktadır. Nitekim Dürzilerin devletle kurdukları tarihsel sadakatin yanında, giderek daha güçlü dile getirilen eşitlik ve tanınma talepleri arasında sıkışmış çok katmanlı bir toplumsal konumda durdukları görülmektedir. Sonuç olarak bu araştırma, İsrail’in “kimliksizleştirme” politikasıyla karşı karşıya kalan Dürzilerin, hem devletin güvenlik politikalarındaki araçsallaştırılmış rollerini hem de yaşadıkları aidiyet krizini ve iki devletli çözüm arayışlarını detaylandıracaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Al Jarmaq, “Tecnid Evvel Şabbe Dürziyye fi Ceyşi’l İsraili”, (24 Eylül 2023), https://l24.im/nsa8
  2. Aridi, Naim. The Druze in Israel: History, Overview. Jewish Virtual Library. (Erişim 25 Ocak 2025) https://www.jewishvirtuallibrary.org/history-and-overview-of-the-israeli-druze
  3. Armaoğlu, Fahir. Filistin Meselesi ve Arap - İsrail Savaşları (Ciltli): (1948-1988). İstanbul: Kronik Kitap, 2017.
  4. Atashi, Zeidan. The Druze In Israel And The Question Of Compulsory Military Service. Jerusalem Letter. (Erişim 27 Ocak 2025) https://jcpa.org/jl/vp464.htm
  5. Bağlıoğlu, Ahmet. İnanç Esasları Açısından Dürzilik. Ankara: Ankara Okulu, 2004.
  6. Carrie, Keller Lynn, “Coalition promises Basic Law to enshrine status of Druze, won’t nix controversial law, The Times of Jerusalem. (Erişim 28 Mayıs 2025) https://www.timesofisrael.com/coalition-promises-basic-law-to-enshrine-status-of-druze-wont-nix-controversial-law/
  7. Cerrar, Mervan Ferid, “Sukna Düruz fi Filistin”, Mecelle el Camia el İslamiyye, 19/2 (2011): 1279-1314.
  8. Cerrar, Mervan Ferid, “Alakatü’l Yahudiyye ed-Dürziyye fi Filistin fi Fetreti’l İntidabi’l Britani (1918-1948)”, Mecelle el Camiatü’l Kuds el Meftuha 21 (2010): 299-344.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ortadoğu Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

29 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

26 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Sayı: 18

Kaynak Göster

Chicago
Yıldız, Tuba. 2025. “İsrail Ordusunda Dürzi Askerlerin Statüsü ve Hak İhlalleri”. Bulletin of Palestine Studies, sy 18: 234-52. https://doi.org/10.34230/fiad.1753399.

 Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.  Daha fazla bilgi için tıklayınız.


 Dizinler / Veri Tabanları: SCOPUSEBSCO| INDEX ISLAMICUS| ERIH PLUSMLA | INDEX COPERNICUS | CEEOL | SCIENTIFIC INDEXING  | DRJI | İSAM



FAD- Filistin Araştırmaları Dergisi

[BPS- Bulletin of Palestine Studies]


e-ISSN 2587-1862 

filistin.org