Pierre Belon du Mans’ın Filistin Seyahati ve Bitkibilim Tarihi Açısından Önemi
Öz
Fransa, 1500’lü yılların ilk yarısının sonlandığı zamanlarda Osmanlı devleti ile ilişkilerini kâğıt üzerinde de netleştirmek ve bazı imtiyazlar kazanmak ister. Çünkü o sıralarda Osmanlı ile Venedik’in arası iyidir ve Venedik çeşitli imtiyazlara sahiptir. 1547 yılında Fransa Kralı I. François’nın emri ile Büyükelçi Gabriel d’Aramon ve maiyeti Osmanlı topraklarına bir seyahat düzenlerler. Söz konusu elçilik heyetinde çeşitli bilim insanları ve gezginler de yer almaktadır. Rönesans etkisiyle de bilimle uğraşmanın bir ihtiyaç olduğuna inanan Pierre Belon du Mans, d’Aramon’un bu heyeti ile doğuya seyahat etmiştir. Belon, Levant bölgesinden ve Anadolu’dan geçerek ulaştığı Filistin topraklarından edindiği botanik ve zooloji üzerine bilgilerle, doğa gözlemlerine bugün de rağbet edilen katkılarda bulunmuştur. Bu çalışmada, seyahatin özellikle Filistin bölgesini içeren kısmı ele alınmış burada yaptığı gözlem ve tespitler için ise Les Observations (Gözlemler) adını verdiği eserine başvurulmuştur. Bitki isimleri, Belon’un verdiği terminoloji ve İsrail Florası analiz edilerek, çoğunlukla tür seviyesinde, günümüz botanik nomenklatüründe esas olduğu şekilde otörleri ile birlikte verilmiştir. Tür isimleri tespit edilemeyen bitkilerin isimleriyse cins seviyesinde bırakılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- BAYTOP, Asuman, Türkiye’de Botanik Tarihi Araştırmaları, Yay. Haz. İpek Arman Erdoğan, Ankara 2004.
- BELON, Pierre, Les observations de plusieurs singularitez et choses memorables trouvées en Grèce, Asie, Judée, Egypte, Arabie et autres pays étrangèrs. Gilles Corrozet, Paris. 1553.
- CHAREYON, Nicole, Pilgrims to Jerusalem In the Middle Ages, Columbia University Press, 2011.
- CHESNEAU, Jean, d’Aramon Seyahatnamesi Kanuni devrinde İstanbul-Anadolu- Mezopotamya, çev. Işıl Erverdi, Dergâh Yayınları, İstanbul 2012.
- CHESNEAU, Jean, Le voyage de Monsieur d’Aramon Ambassadeur Pour le Roy en Levant, prepared by Ernest Leroux, Paris 1887.
- DANIN, A.,FRAGMAN-SAPIR, O. 2016+ Flora of Israel Online. http://flora.org.il/en/plants/ Erişim: Haziran 2018
- EYİCE, Semavi, ‘Pierre Belon’ DİA, c.5, s. 425-426.
- GUDGER E. W., “The Five Great Naturalists of the Sixteenth Century: Belon, Rondelet, Salviani, Gesner and Aldrovandi: A Chapter in the History of Ichthyology,” Isis 22, no. 1 (Dec., 1934): 21-40. https://doi.org/10.1086/346870
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
15 Ağustos 2018
Gönderilme Tarihi
14 Haziran 2018
Kabul Tarihi
24 Temmuz 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Sayı: 3