Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Rusya’nın Filistin Politikası: Tarihsel ve Güncel Bir Değerlendirme

Yıl 2025, Sayı: 18, 170 - 208, 31.12.2025

Halit Hamzaoğlu

https://doi.org/10.34230/fiad.1740267

Öz

Bu çalışma, Rusya’nın Filistin politikasını kronolojik bir çerçevede ele almaktadır. Rusya’nın Filistin politikasını tarihsel süreklilik ve değişim ekseninde incelemeyi amaçlayan bu çalışma niteliksel analiz temeline dayanmaktadır. Araştırma ve analiz sürecinde tarihsel analiz yöntemi benimsenmiş ve Rus dış politikasının çeşitli dönemlerine ait gelişmeler karşılaştırmalı bir biçimde değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, Rusya'nın Filistin’e yönelik yaklaşımının farklı dönemlerde hangi stratejik, ideolojik ve jeopolitik parametrelerle şekillendiğini ortaya koymaktır. Makale, dönemsel kırılma noktaları temelinde yapılandırılmıştır. Her döneme ilişkin analizler, dönemin öncesi-sonrası bağlamı gözetilerek yapılmış ve bu kırılmaların Rusya’nın dış politika yönelimi üzerindeki etkileri tarihsel süreklilik ve kopuşlar çerçevesinde yorumlanmıştır. Dönemsel ayrımlara dayalı analitik kurgulama, çalışmanın iç tutarlılığını güçlendirmiştir. Bu bağlamda Çarlık dönemi, Sovyetler Birliği dönemi ve post-Sovyet Rusya olmak üzere üç ana dönem esas alınmış ve bu dönemler arasında devamlılık ve kopuş unsurları tespit edilmeye çalışılmıştır. Veri toplama süreci, önemli düzeyde birincil ve ikincil kaynaklara dayanmaktadır. Çalışmada akademik kitaplar, hakemli dergi makaleleri, resmî belgeler, arşiv kayıtları, diplomatik metinler, lider söylemleri ve medya kaynakları gibi niteliksel verilerden yararlanılmıştır. Bu veriler, Rus dış politikasının söylemsel, yapısal ve eylemsel boyutlarını anlamaya yönelik olarak çözümlenmiş ve değerlendirilmiştir. Böylelikle farklı dönemlerde Rusya’nın Filistin politikalarını belirleyen temel aktörler, söylemler ve dış politika araçları kapsamlı biçimde analiz edilmiştir. Çalışma ayrıca dönemsel karşılaştırmalı analiz tekniğini de içermektedir. Bu teknik aracılığıyla, her dönemin iç ve dış dinamikleri, uluslararası sistemdeki konumlanmalar ve bölgesel gelişmeler göz önüne alınarak Rusya’nın Filistin’e yönelik politikalarının dönüşüm seyri incelenmiştir. Analiz sürecinde ideolojik temaların (örneğin Ortodoksluk, sosyalizm, realpolitik), jeopolitik çıkarların ve kurumsal yapıların etkisi tarihsel bağlam içinde değerlendirilmiştir. Böylece, Rusya'nın Filistin politikasının süreklilik gösteren stratejik motivasyonları ile döneme özgü değişkenleri ayırt edilebilir hale getirilmiştir. Bu metodolojik arka plan aracılığıyla, çalışmada tarihsel derinlik ile birlikte güncel dış politika dinamiklerinin geçmişle ilişkilendirilerek analiz edilmesi sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Filistin Bölgesel Politika Dış Politika Orta Doğu Rusya

Kaynakça

  • Abalyan, Anna. Blijnevostoçnaya politika Rossiyskoy Federatsyii v postsovetskoy period: dinamika razvitiya. Politeks 16, no.2, (2020): 263-281.
  • Agapov, Mihail. Deyatelnosti Sovetskoy razvedki v Evreysko-Palestinskom Soobşestve (1920-e gg). Sotsiyum i Vlasti 43, no.5 (2013): 125-130.
  • Agapov, Mihail. Palestina v Voyenno-Strategiçeskih Rasçetak SSSR (Sentyabr 1939-İyun 1941g). Gramota 13, no.7 (2011): 10-14.
  • Agapov, Mihail. SSSR i Palestinskaya problema v 1920-e-1943 gg. Tyumen: Tyumenskiy Gosudarstvenniy Universitet, 2004.
  • Alivayivi, Mohammed Asaad, Otnoşeniya mejdu Palestinskoy Naçiyonalnoy Avtonomiyey i Rossiyskoy Federatsiyey: etap prezidentstva V.V. Putina. Vestnik Tambovskogo universiteta, Politiçeskiye nauki i pravo 2, no. 2 (2) (2015): 74-81.
  • Anisimov, Oleg. Rossiya i Napoleon III: boriba za Svyatiye mesta Palestini. Moskova: İndrik, 2014.
  • Arslan, Melikşah, Suriye ve Filistin’de Rus Mevcudiyeti ve Osmanlı Siyaseti 1847-1914, Ankara: Türk Tarih Kurumu yayınları, 2022.
  • Belousova, Kseniya. Velikiye derjavı şestydnevnaya voyna 1967 goda. Predpodavatel XXI vek, no.3 (2015): 367-377.
  • Bijan, Aref, The Future of Peace in the Middle East: Russia's Approach to Israeli-Palestinian Conflict. Journal of Iran and Central Eurasia Studies 3, No.1 (2020): 51-73.
  • Blijnevostoçniy konflikt 1947-1967. Dokument No: 236, Zapisi besedi zamestitelya ministra inostranikh del SSSR Y. K. Malika s predsedatelem ispolkoma organizatsyii osvobojhdeniya Palestini A. Shukeyri, Fond Aleksandra N. Yakovleva: Arxiv Aleksandra N. Yakovleva, 1966.
  • Blijnevostoçnoye uregulirovaniye. Ministerstvo inastrannikh del Rossiyskoy Federatsyii (22 Temmuz 2005). https://www.mid.ru/ru/foreign_policy/international_safety/1686996/.
  • Bolşoye intervyu otveti prezidenta RF Vladimira Putina na voprosı jurnalistov. Lenta (31 Ocak 2006). https://lenta.ru/articles/2006/01/31/putin/.
  • Budeiri, Musa. Filistin Komünist Partisi 1919-1948, Enternasyonalizm Mücadelesinde Araplar ve Yahudiler. çev. Şükrü Alpagut, İstanbul: Yordam Kitap, 2012.
  • Çto izvestno o rol Rossiyii v uregulirovaniya blijnevostoçnogo konflikta. TASS (12 Ağustos 2024). https://tass.ru/info/21586335.
  • Demchenko, Aleksandr. “Arabskaya vesna” i politika Rossiyii v blijnevostoçnom regione. Perspektivı (15 Eylül 2012). https://www.perspektivy.info/rus/desk/arabskaja_vesna_i_politika_rossii_v_blizhnevostochnom_regione_2012-09-15.htm.
  • Demchenko, Aleksandr. Rol Rossiyii v uregulilirovaniyii palestinskogo-izrailskogo konflikta. Perspektvy (2 Eylül 2011). https://www.perspektivy.info/print.php?ID=99358.
  • Demchenko, Aleksandr. Vliyaniye “Arabskoy vesny” na situatsyii v Palestine. Uralskiy federalniy universitet, Uralskoye vostokovedeniye, No. 8 (2018): 99-114.
  • Dmitryevskiy, Aleksey. Yepiskop Porfiriy (Uspensky). Moskova: Obşestvo sokhraneniya literaturnogo naslediya, 2006.
  • Dolgov, Boris. Rossiya na Blijnem Vostoke i palestinskiy vopros. Mejdunarodnaya Jizn, no. 5 (2019). https://interaffairs.ru/jauthor/material/2189.
  • Ermakov, Andrey, Kornilov, Aleksandr ve Rijhkov, İgor. Rossiya i severniy front İzrailya: noviye grani asimmetriçnogo konflikta. Via in tempore. History and political science 47, No.4 (2020): 885-893.
  • Golan, Galia. The Soviet Union and the Yom Kippur War. Israel Affairs 6, no.1 (2007): 127-152.
  • Golan, Galia. The Soviet Union and the Outbreak of the June 1967 Six-Day War. Journal of Cold War Studies 8, no.1 (2006): 3-19.
  • Glantz, Mary. How Does the Israel-Hamas War Impact Russia and Ukraine?. United States Institute of Peace (2 Kasım 2023). https://www.usip.org/publications/2023/11/how-does-israel-hamas-war-impact-russia-and-ukraine.
  • Grushevoy, Aleksandr. Rossiya na Blijnem Vostoke pri Aleksandra II i Aleksandra III- sozdaniye Russkoy Palestini (1860-1882). Vspomogatelniye istoriçeskiye disçiplini, no. 38 (2019): 265-285.
  • Hammoudi, Sanaa. Russia and the War on Gaza: Interlocking Interests and Quiet Diplomacy. Policy Paper, Institute for Palestine Studies 057, (2024): 2-13.
  • Hopwood, Derek. The Russian Presence in Syria and Palestine 1843-1914, Oxford: Clarendon Press, 1969.
  • İsayev, Andrey. Rossiya na Blijnem Vostoke: korotko o vajnom. Mejdurnarodniy Jizn (19 Şubat 2019). https://interaffairs.ru/news/show/21701.
  • İsmayıl, Elnur. İsrail’in Kuruluşunda Sovyetler Birliği Dış Politikası. Filistin Araştırmaları Dergisi, no.16 (2024): 41-68. İvayna, Magomed. “Arabskaya vesna” i Palestinskaya problema. Vestnik RUDN, seriya Politologiya, no. 2 (2014): 83-88.
  • Jitenyov, Sergei, Rossiyskaya imperiya na Blijnem Vostoke v pervoy polovine XIX v: diplomatiya, religiya i palomniçestvo. Jurnal İnsituta Naslediya 22, no. 3 (2020): 1-15.
  • Karaman, M. Lutfullah. Filistin Kurtuluş Örgütü. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi 13, (1996): 103-106.
  • Katz N.Mark. The Soviet Roots of Putin’s Foreign Policy Toward the Middle East. Carnegie Endowment for International Peace (12 Eylül 2024). https://carnegieendowment.org/research/2024/09/the-soviet-roots-of-putins-foreign-policy-toward-the-middle-east?lang=en.
  • Kissinger, Henry. Diplomasi. çev. İbrahim H. Kurt, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2006.
  • Kocatepe, Damla. Identity and Resistance: The Constructivist Transformation of Palestine. Filistin Araştırmaları Dergisi, no.17 (2025): 1-34.
  • Kramer, Arnold. The Forgotten Friendship: Israel and the Soviet Bloc. 1947-1953, Urbana: University of Illinois Press, 1974.
  • Krasna, Joshua. Moscow on the Mediterranean: Russia and Israel’s Relationship. Russia Foreign Policy Papers, Foreign Policy Research Institute (2018): 1-22.
  • Kreutz, Andrej. Russian-Palestinian Relations: A Historical and Political Analysis. Journal of Military and Strategic Studies 6, no.3 (2004): 1-73.
  • Krilov, Aleksandr. Vzayimootnoşeniya mejdu Rossiey i Palestinoy do Pervoy mirovoy voynı, Palestina: Pervaya mejdunarodnaya nauçnaya konferençiya “Palestino-rossiyskiye otnoşeniya: realliyii perspektivi, 2018.
  • Kuzymin, Vadim. Obostreniye mejimperiyalistiçeskiy protivoreçiya na Blijnem Vostoke v konçe 1938-naçale 1939 gg Balkanı i Blijniy Vostok v noveyşeye vremya. Sverdlovsk: URGU, 1974.
  • Lider delegatsyii XAMAS: “Mi ne terroristi”. Rossiyskaya Gazeta (6 Mart 2006). https://rg.ru/2006/03/06/hamas.html.
  • Magid, Jacob, White House ‘deeply disappointed’ after Abbas tells Putin he doesn’t trust US. The Times of Israel (15 Ekim 2022). https://www.timesofisrael.com/white-house-deeply-disappointed-after-abbas-tells-putin-he-doesnt-trust-us/.
  • Mejgosudarstvenniye otnoşeniya Rossiyii i Palestini. RİA Novosti (12 Ağustos 2024). https://ria.ru/20240812/diplomatiya-1965146926.html.
  • Muhamedjanov, İldar. Rol SSSR v sobitiyah v Palestine, İslam Today (13 Mart 2014). https://islam-today.ru/istoria/rol-sssr-v-sobytiah-v-palestine/.
  • Muxametshina, Elena. Çto govoril Vladimir Putin na zasedeaniyii soveta glav gosudarstv SNG. Vedomosti (13 Ekim 2023). https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2023/10/13/1000535-chto-govoril-putin-na-zasedanii.
  • Nosenko, Tatyana, İsayev, Vladimir ve Melkumyan, Elena. Palestinskaya problema v blijnevostoçnoy politike SSSR/Rossiyii. Vestnik MGİMO-Universiteta 55, no. 4 (2017): 113-126.
  • Nosenko, Tatyana. Pozitsiya SSSR vo vremya oktyabrskiy voynı 1973 g.: neizvestniye stranitsı i istoriyografiçeskiye interpretatsiyii. Vestnik Moskovskogo universiteta, seriya Mejdunarodniye otnoşeniya i mirovaya politika, no.3, (2019): 3-39.
  • Nosenko, Tatyana. Suyetskiy krizis v Blijnevostoçnoy politike SSSR: vajnaya zayavka na samostoyatelynuyu rol. Vestnik İV RAN, no.1 (2024): 55-65.
  • Page, Stephen. The USSR and Arabia: The Development of Soviet Policies and Attitudes Towards the Countries of the Arabian Peninsula, 1955-1970. London: The Central Asian Research Centre, 1971.
  • Palestinskaya Komissiya (1864-1889). İmperatorskoye Pravoslavnoye Palestinskoye Obşestvo (02.05.2025). https://www.ippo.ru/historyippo/article/palestinskaya-komissiya-1864-1889-202250.
  • Pestich, Sergey. Politika SSSR vo vremya krizisa sentyabrya 1970 g v İordaniyii. Vestnik Bryanskogo universiteta, no.1 (2018): 124-130.
  • Povolotskiy İlya. SSSR i Suyetskiy krizis v kontekste izuçeniya istoriyii mejdunarodnih otnoşeniiy. Agrokol Kolomna (2025): 1-15.
  • Pozdnyakov, Evgeniy ve Abramov, İlya. Poçemu Rossiya sahranyayet neytralitet v konflikte na Blijnem Vostoke. Vzglyad (13 Ekim 2023). https://vz.ru/politics/2023/10/13/1234833.html.
  • Pozitsiya Rossiyii po Gaze ne izmenilyas, zayavil Putin. RİA Novosti (5 Haziran 2024). https://ria.ru/20240605/putin-1950834745.html.
  • Pozitsiya Rossiyii po voyne İzrailya v sektore Gaza: çeli i vizovı. Raseef 22 Livan (9 Kasım 2023). https://inosmi.ru/20231109/rossiya-266498712.html.
  • Putin sdelal neajidannoye predlojeniye XAMASu. Obobşeniya. RİA Novosti (7 Haziran 2008). https://ria.ru/20060210/43469591.html.
  • Rossiya prizvala İzrail k saderjannosty v hode operatsyii “Severniy şit”. Kommersant (5 Aralık 2018). https://www.kommersant.ru/doc/3820652.
  • Rossiysko-palestinskiye otnoşeniya. RİA Novosti (18 Mart 2020). https://ria.ru/20180212/1514303695.html
  • Rotman, Fredi. Vlyaniye Suyetskogo krizisa na sovetskih evreeyev. (29 Aralık 2024). https://home.jdoc.org.il/post/_suez.
  • Smagin, Nikita. Blijnevostoçnoye potverjdeniye Çego jdet Rossiya ot voynı v Gaze. Berlinskiy çentr Karnegi (5 Aralık 2023). https://carnegieendowment.org/russia-eurasia/politika/2023/12/the-gaza-war-has-convinced-russia-it-was-right-all-along?lang=ru.
  • Smirnova, İrina ve Butova, Ritta. Rossiya v Svyatoy Zemlye Deyateli i uçrejdeniya Russkoy Palestini (XIX-XX vek). Vestnik RFFİ Gumanitarniye i obşestvenniye nauki, no. 2 (2021): 24-36.
  • Smith, A. Mark, Russia& The Israeli-Palestinian Conflict. Conflict Studies Research Centre, Occasional Brief 90 (2002): 1-7.
  • Stavrou, G. Stavrou. Russian Interests in Palestine, 1882-1914, Thessaloniki: Institute for Balkan Studies, 1963.
  • Streltsov, Dmitri. Rossiya i stranı Vostoka v postbipolarniy period. Moskova: Aspekt Press, 2014.
  • Torin, Andrey. Deklaratsiya Balfura i russkaya revolutsiya: posledstviya dlya Blijnego Vostoka, Mejdunarodniy Jizn (29 Haziran 2017). https://interaffairs.ru/news/show/17856.
  • Trenin, Dmitri. Rossiya na Blijnem Vostoke: zadaçi, prioritety, politiçeskiye stimulı. Moskovskiy çentr Karnegi (2016). https://carnegie.ru/2016/04/21/ru-63388/.
  • Trenin, Dmitri. What drives Russia’s policy in the Middle East?. European Union Institute for Security Studies (2018): 21-28.
  • Veynberg, Petr. Puteşestviya russkih lyudey za granitsu. Po proyizvedeniyam russkoy literaturı, Niva, no. 2 (1889): 54-58.
  • Viktorov, Aleksandr. “Russkiy sled” v Palestine, Nezavisimaya Gazeta, (21 Haziran 2002). https://nvo.ng.ru/spforces/2002-06-21/7_palestina.html.
  • Vorobyev, Valeriy. Rol Sovetskogo Soyuza v sozdaniyii gosudarstvo İzrail, aeşivyuçitelniye akkordı voynı. Moskova: MGIMO, 2010.

The Russian policy on Palestine: A Historical and Current Assessment

Yıl 2025, Sayı: 18, 170 - 208, 31.12.2025

Halit Hamzaoğlu

https://doi.org/10.34230/fiad.1740267

Öz

This study examines Russia's policy toward Palestine within a chronological framework. Aiming to examine Russia's policy toward Palestine in terms of historical continuity and change, this study is based on qualitative analysis. The historical analysis method was adopted in the research and analysis process, and developments in various periods of Russian foreign policy were evaluated in a comparative manner. The main objective of the study is to reveal the strategic, ideological, and geopolitical parameters that shaped Russia's approach to Palestine in different periods. The article is structured based on periodical turning points. Analyses of each period were conducted by considering the pre- and post-context of the period, and the effects of these turning points on Russia's foreign policy orientation were interpreted within the framework of historical continuity and discontinuities. The analytical structure based on periodical distinctions has strengthened the internal consistency of the study. In this context, three main periods have been taken as a basis: the Tsarist period, the Soviet period, and post-Soviet Russia, and elements of continuity and discontinuity between these periods have been identified. The data collection process relies heavily on primary and secondary sources. The study utilizes qualitative data such as academic books, peer-reviewed journal articles, official documents, archival records, diplomatic texts, leader statements, and media sources. These data have been analyzed and evaluated to understand the discursive, structural, and action-oriented dimensions of Russian foreign policy. Thus, the key actors, discourses, and foreign policy tools that shaped Russia's policies toward Palestine in different periods have been comprehensively analyzed. The study also includes a period-based comparative analysis technique. Through this technique, the transformation of Russia's policies toward Palestine has been examined by taking into account the internal and external dynamics of each period, their positions in the international system, and regional developments. During the analysis process, the influence of ideological themes (e.g., Orthodoxy, socialism, realpolitik), geopolitical interests, and institutional structures has been evaluated within their historical context. Thus, it has been possible to distinguish between Russia's strategic motivations for its Palestine policy that have remained constant and those that have varied over time. Through this methodological framework, the study provides an analysis that combines historical depth with an examination of current foreign policy dynamics in relation to the past.

Anahtar Kelimeler

Palestine Regional Policy Foreign Policy Middle East Russia

Kaynakça

  • Abalyan, Anna. Blijnevostoçnaya politika Rossiyskoy Federatsyii v postsovetskoy period: dinamika razvitiya. Politeks 16, no.2, (2020): 263-281.
  • Agapov, Mihail. Deyatelnosti Sovetskoy razvedki v Evreysko-Palestinskom Soobşestve (1920-e gg). Sotsiyum i Vlasti 43, no.5 (2013): 125-130.
  • Agapov, Mihail. Palestina v Voyenno-Strategiçeskih Rasçetak SSSR (Sentyabr 1939-İyun 1941g). Gramota 13, no.7 (2011): 10-14.
  • Agapov, Mihail. SSSR i Palestinskaya problema v 1920-e-1943 gg. Tyumen: Tyumenskiy Gosudarstvenniy Universitet, 2004.
  • Alivayivi, Mohammed Asaad, Otnoşeniya mejdu Palestinskoy Naçiyonalnoy Avtonomiyey i Rossiyskoy Federatsiyey: etap prezidentstva V.V. Putina. Vestnik Tambovskogo universiteta, Politiçeskiye nauki i pravo 2, no. 2 (2) (2015): 74-81.
  • Anisimov, Oleg. Rossiya i Napoleon III: boriba za Svyatiye mesta Palestini. Moskova: İndrik, 2014.
  • Arslan, Melikşah, Suriye ve Filistin’de Rus Mevcudiyeti ve Osmanlı Siyaseti 1847-1914, Ankara: Türk Tarih Kurumu yayınları, 2022.
  • Belousova, Kseniya. Velikiye derjavı şestydnevnaya voyna 1967 goda. Predpodavatel XXI vek, no.3 (2015): 367-377.
  • Bijan, Aref, The Future of Peace in the Middle East: Russia's Approach to Israeli-Palestinian Conflict. Journal of Iran and Central Eurasia Studies 3, No.1 (2020): 51-73.
  • Blijnevostoçniy konflikt 1947-1967. Dokument No: 236, Zapisi besedi zamestitelya ministra inostranikh del SSSR Y. K. Malika s predsedatelem ispolkoma organizatsyii osvobojhdeniya Palestini A. Shukeyri, Fond Aleksandra N. Yakovleva: Arxiv Aleksandra N. Yakovleva, 1966.
  • Blijnevostoçnoye uregulirovaniye. Ministerstvo inastrannikh del Rossiyskoy Federatsyii (22 Temmuz 2005). https://www.mid.ru/ru/foreign_policy/international_safety/1686996/.
  • Bolşoye intervyu otveti prezidenta RF Vladimira Putina na voprosı jurnalistov. Lenta (31 Ocak 2006). https://lenta.ru/articles/2006/01/31/putin/.
  • Budeiri, Musa. Filistin Komünist Partisi 1919-1948, Enternasyonalizm Mücadelesinde Araplar ve Yahudiler. çev. Şükrü Alpagut, İstanbul: Yordam Kitap, 2012.
  • Çto izvestno o rol Rossiyii v uregulirovaniya blijnevostoçnogo konflikta. TASS (12 Ağustos 2024). https://tass.ru/info/21586335.
  • Demchenko, Aleksandr. “Arabskaya vesna” i politika Rossiyii v blijnevostoçnom regione. Perspektivı (15 Eylül 2012). https://www.perspektivy.info/rus/desk/arabskaja_vesna_i_politika_rossii_v_blizhnevostochnom_regione_2012-09-15.htm.
  • Demchenko, Aleksandr. Rol Rossiyii v uregulilirovaniyii palestinskogo-izrailskogo konflikta. Perspektvy (2 Eylül 2011). https://www.perspektivy.info/print.php?ID=99358.
  • Demchenko, Aleksandr. Vliyaniye “Arabskoy vesny” na situatsyii v Palestine. Uralskiy federalniy universitet, Uralskoye vostokovedeniye, No. 8 (2018): 99-114.
  • Dmitryevskiy, Aleksey. Yepiskop Porfiriy (Uspensky). Moskova: Obşestvo sokhraneniya literaturnogo naslediya, 2006.
  • Dolgov, Boris. Rossiya na Blijnem Vostoke i palestinskiy vopros. Mejdunarodnaya Jizn, no. 5 (2019). https://interaffairs.ru/jauthor/material/2189.
  • Ermakov, Andrey, Kornilov, Aleksandr ve Rijhkov, İgor. Rossiya i severniy front İzrailya: noviye grani asimmetriçnogo konflikta. Via in tempore. History and political science 47, No.4 (2020): 885-893.
  • Golan, Galia. The Soviet Union and the Yom Kippur War. Israel Affairs 6, no.1 (2007): 127-152.
  • Golan, Galia. The Soviet Union and the Outbreak of the June 1967 Six-Day War. Journal of Cold War Studies 8, no.1 (2006): 3-19.
  • Glantz, Mary. How Does the Israel-Hamas War Impact Russia and Ukraine?. United States Institute of Peace (2 Kasım 2023). https://www.usip.org/publications/2023/11/how-does-israel-hamas-war-impact-russia-and-ukraine.
  • Grushevoy, Aleksandr. Rossiya na Blijnem Vostoke pri Aleksandra II i Aleksandra III- sozdaniye Russkoy Palestini (1860-1882). Vspomogatelniye istoriçeskiye disçiplini, no. 38 (2019): 265-285.
  • Hammoudi, Sanaa. Russia and the War on Gaza: Interlocking Interests and Quiet Diplomacy. Policy Paper, Institute for Palestine Studies 057, (2024): 2-13.
  • Hopwood, Derek. The Russian Presence in Syria and Palestine 1843-1914, Oxford: Clarendon Press, 1969.
  • İsayev, Andrey. Rossiya na Blijnem Vostoke: korotko o vajnom. Mejdurnarodniy Jizn (19 Şubat 2019). https://interaffairs.ru/news/show/21701.
  • İsmayıl, Elnur. İsrail’in Kuruluşunda Sovyetler Birliği Dış Politikası. Filistin Araştırmaları Dergisi, no.16 (2024): 41-68. İvayna, Magomed. “Arabskaya vesna” i Palestinskaya problema. Vestnik RUDN, seriya Politologiya, no. 2 (2014): 83-88.
  • Jitenyov, Sergei, Rossiyskaya imperiya na Blijnem Vostoke v pervoy polovine XIX v: diplomatiya, religiya i palomniçestvo. Jurnal İnsituta Naslediya 22, no. 3 (2020): 1-15.
  • Karaman, M. Lutfullah. Filistin Kurtuluş Örgütü. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi 13, (1996): 103-106.
  • Katz N.Mark. The Soviet Roots of Putin’s Foreign Policy Toward the Middle East. Carnegie Endowment for International Peace (12 Eylül 2024). https://carnegieendowment.org/research/2024/09/the-soviet-roots-of-putins-foreign-policy-toward-the-middle-east?lang=en.
  • Kissinger, Henry. Diplomasi. çev. İbrahim H. Kurt, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2006.
  • Kocatepe, Damla. Identity and Resistance: The Constructivist Transformation of Palestine. Filistin Araştırmaları Dergisi, no.17 (2025): 1-34.
  • Kramer, Arnold. The Forgotten Friendship: Israel and the Soviet Bloc. 1947-1953, Urbana: University of Illinois Press, 1974.
  • Krasna, Joshua. Moscow on the Mediterranean: Russia and Israel’s Relationship. Russia Foreign Policy Papers, Foreign Policy Research Institute (2018): 1-22.
  • Kreutz, Andrej. Russian-Palestinian Relations: A Historical and Political Analysis. Journal of Military and Strategic Studies 6, no.3 (2004): 1-73.
  • Krilov, Aleksandr. Vzayimootnoşeniya mejdu Rossiey i Palestinoy do Pervoy mirovoy voynı, Palestina: Pervaya mejdunarodnaya nauçnaya konferençiya “Palestino-rossiyskiye otnoşeniya: realliyii perspektivi, 2018.
  • Kuzymin, Vadim. Obostreniye mejimperiyalistiçeskiy protivoreçiya na Blijnem Vostoke v konçe 1938-naçale 1939 gg Balkanı i Blijniy Vostok v noveyşeye vremya. Sverdlovsk: URGU, 1974.
  • Lider delegatsyii XAMAS: “Mi ne terroristi”. Rossiyskaya Gazeta (6 Mart 2006). https://rg.ru/2006/03/06/hamas.html.
  • Magid, Jacob, White House ‘deeply disappointed’ after Abbas tells Putin he doesn’t trust US. The Times of Israel (15 Ekim 2022). https://www.timesofisrael.com/white-house-deeply-disappointed-after-abbas-tells-putin-he-doesnt-trust-us/.
  • Mejgosudarstvenniye otnoşeniya Rossiyii i Palestini. RİA Novosti (12 Ağustos 2024). https://ria.ru/20240812/diplomatiya-1965146926.html.
  • Muhamedjanov, İldar. Rol SSSR v sobitiyah v Palestine, İslam Today (13 Mart 2014). https://islam-today.ru/istoria/rol-sssr-v-sobytiah-v-palestine/.
  • Muxametshina, Elena. Çto govoril Vladimir Putin na zasedeaniyii soveta glav gosudarstv SNG. Vedomosti (13 Ekim 2023). https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2023/10/13/1000535-chto-govoril-putin-na-zasedanii.
  • Nosenko, Tatyana, İsayev, Vladimir ve Melkumyan, Elena. Palestinskaya problema v blijnevostoçnoy politike SSSR/Rossiyii. Vestnik MGİMO-Universiteta 55, no. 4 (2017): 113-126.
  • Nosenko, Tatyana. Pozitsiya SSSR vo vremya oktyabrskiy voynı 1973 g.: neizvestniye stranitsı i istoriyografiçeskiye interpretatsiyii. Vestnik Moskovskogo universiteta, seriya Mejdunarodniye otnoşeniya i mirovaya politika, no.3, (2019): 3-39.
  • Nosenko, Tatyana. Suyetskiy krizis v Blijnevostoçnoy politike SSSR: vajnaya zayavka na samostoyatelynuyu rol. Vestnik İV RAN, no.1 (2024): 55-65.
  • Page, Stephen. The USSR and Arabia: The Development of Soviet Policies and Attitudes Towards the Countries of the Arabian Peninsula, 1955-1970. London: The Central Asian Research Centre, 1971.
  • Palestinskaya Komissiya (1864-1889). İmperatorskoye Pravoslavnoye Palestinskoye Obşestvo (02.05.2025). https://www.ippo.ru/historyippo/article/palestinskaya-komissiya-1864-1889-202250.
  • Pestich, Sergey. Politika SSSR vo vremya krizisa sentyabrya 1970 g v İordaniyii. Vestnik Bryanskogo universiteta, no.1 (2018): 124-130.
  • Povolotskiy İlya. SSSR i Suyetskiy krizis v kontekste izuçeniya istoriyii mejdunarodnih otnoşeniiy. Agrokol Kolomna (2025): 1-15.
  • Pozdnyakov, Evgeniy ve Abramov, İlya. Poçemu Rossiya sahranyayet neytralitet v konflikte na Blijnem Vostoke. Vzglyad (13 Ekim 2023). https://vz.ru/politics/2023/10/13/1234833.html.
  • Pozitsiya Rossiyii po Gaze ne izmenilyas, zayavil Putin. RİA Novosti (5 Haziran 2024). https://ria.ru/20240605/putin-1950834745.html.
  • Pozitsiya Rossiyii po voyne İzrailya v sektore Gaza: çeli i vizovı. Raseef 22 Livan (9 Kasım 2023). https://inosmi.ru/20231109/rossiya-266498712.html.
  • Putin sdelal neajidannoye predlojeniye XAMASu. Obobşeniya. RİA Novosti (7 Haziran 2008). https://ria.ru/20060210/43469591.html.
  • Rossiya prizvala İzrail k saderjannosty v hode operatsyii “Severniy şit”. Kommersant (5 Aralık 2018). https://www.kommersant.ru/doc/3820652.
  • Rossiysko-palestinskiye otnoşeniya. RİA Novosti (18 Mart 2020). https://ria.ru/20180212/1514303695.html
  • Rotman, Fredi. Vlyaniye Suyetskogo krizisa na sovetskih evreeyev. (29 Aralık 2024). https://home.jdoc.org.il/post/_suez.
  • Smagin, Nikita. Blijnevostoçnoye potverjdeniye Çego jdet Rossiya ot voynı v Gaze. Berlinskiy çentr Karnegi (5 Aralık 2023). https://carnegieendowment.org/russia-eurasia/politika/2023/12/the-gaza-war-has-convinced-russia-it-was-right-all-along?lang=ru.
  • Smirnova, İrina ve Butova, Ritta. Rossiya v Svyatoy Zemlye Deyateli i uçrejdeniya Russkoy Palestini (XIX-XX vek). Vestnik RFFİ Gumanitarniye i obşestvenniye nauki, no. 2 (2021): 24-36.
  • Smith, A. Mark, Russia& The Israeli-Palestinian Conflict. Conflict Studies Research Centre, Occasional Brief 90 (2002): 1-7.
  • Stavrou, G. Stavrou. Russian Interests in Palestine, 1882-1914, Thessaloniki: Institute for Balkan Studies, 1963.
  • Streltsov, Dmitri. Rossiya i stranı Vostoka v postbipolarniy period. Moskova: Aspekt Press, 2014.
  • Torin, Andrey. Deklaratsiya Balfura i russkaya revolutsiya: posledstviya dlya Blijnego Vostoka, Mejdunarodniy Jizn (29 Haziran 2017). https://interaffairs.ru/news/show/17856.
  • Trenin, Dmitri. Rossiya na Blijnem Vostoke: zadaçi, prioritety, politiçeskiye stimulı. Moskovskiy çentr Karnegi (2016). https://carnegie.ru/2016/04/21/ru-63388/.
  • Trenin, Dmitri. What drives Russia’s policy in the Middle East?. European Union Institute for Security Studies (2018): 21-28.
  • Veynberg, Petr. Puteşestviya russkih lyudey za granitsu. Po proyizvedeniyam russkoy literaturı, Niva, no. 2 (1889): 54-58.
  • Viktorov, Aleksandr. “Russkiy sled” v Palestine, Nezavisimaya Gazeta, (21 Haziran 2002). https://nvo.ng.ru/spforces/2002-06-21/7_palestina.html.
  • Vorobyev, Valeriy. Rol Sovetskogo Soyuza v sozdaniyii gosudarstvo İzrail, aeşivyuçitelniye akkordı voynı. Moskova: MGIMO, 2010.
Toplam 68 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Ortadoğu Çalışmaları
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Halit Hamzaoğlu 0000-0001-5249-1911

Gönderilme Tarihi 11 Temmuz 2025
Kabul Tarihi 22 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi 31 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Sayı: 18

Kaynak Göster

Chicago Hamzaoğlu, Halit. “Rusya’nın Filistin Politikası: Tarihsel ve Güncel Bir Değerlendirme”. Filistin Araştırmaları Dergisi, sy. 18 (Aralık 2025): 170-208. https://doi.org/10.34230/fiad.1740267.

 Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.  Daha fazla bilgi için tıklayınız.


 Dizinler / Veri Tabanları: SCOPUS| EBSCO| INDEX ISLAMICUS| ERIH PLUS| MLA | INDEX COPERNICUS | CEEOL | SCIENTIFIC INDEXING  | DRJI | İSAM



FAD- Filistin Araştırmaları Dergisi

[BPS- Bulletin of Palestine Studies]


e-ISSN 2587-1862 

filistin.org