Filistin’de Direnişin Ritimleri: Hamas Marşlarında Siyasal Sosyalleşme, İdeoloji ve Kültürel Performativite
Abstract
Bu çalışma, Filistin’deki İslami hareketlerde, özellikle de Hamas örneğinde, siyasal marşların (neşidlerin) siyasal toplumsallaşma, kimlik inşası ve kültürel direniş süreçlerindeki rolünü incelemektedir. Araştırma, 1980-2012 yılları arasında üretilmiş ve dolaşıma sokulmuş yüz marştan oluşan bir veri setine dayanarak, bu eserlerin ideolojinin aktarılması, kolektif kimliklerin oluşturulması ve destekçi kuşakların siyasal eyleme seferber edilmesindeki işlevlerini analiz etmektedir. Çalışma üç temel soruya odaklanmaktadır: Marşlar Filistin’deki İslami hareketler içerisinde siyasal toplumsallaşmaya nasıl katkıda bulunmaktadır? Hangi ideolojik ve duygusal temaları iletmektedir? Ve Hamas’ın siyasal anlatılarının ve direniş biçimlerinin tarihsel dönüşümünü nasıl yansıtmaktadır? Araştırmada yöntem olarak nitel içerik analizi kullanılmış; tematik kodlama ile şarkı sözlerinin ayrıntılı metin incelemesi bir arada yürütülmüştür. Bu kapsamda yirmi iki tematik kategori tespit edilerek analiz edilmiş, ayrıca şairler ve icracılarla yapılan görüşmeler aracılığıyla neşidlerin üretim ve dolaşım süreçlerine ilişkin bağlamsal bilgiler elde edilmiştir. Kuramsal çerçeve, Judith Butler’ın performatiflik ve yinelenme (reiteration) kavramları ile Gayatri Spivak’ın temsil ve siyasal ses üzerine geliştirdiği yaklaşımlardan beslenmektedir. Bulgular, Hamas bağlantılı marşların yalnızca kültürel ifade biçimleri olmadığını, aynı zamanda siyasal öznelliklerin üretildiği ve yeniden üretildiği performatif alanlar olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Marşlarda en sık karşılaşılan temalar arasında İslami kolektif kimlik, toprak ve Kudüs’e bağlılık, sürgün ve geri dönüş, şehitlik, hapis, direniş ve siyasal katılım yer almaktadır. Tekrarlanan söylemsel ve duygusal örüntüler aracılığıyla bu eserler, inanç, fedakârlık ve ulusal kurtuluş fikirlerini birbirine bağlayan direnişçi bir öznelik inşa etmektedir. Aynı zamanda kolektif hafızanın, ideolojik bağlılıkların ve duygusal aidiyetlerin kuşaklar arasında aktarılmasına hizmet etmektedir. Makale, siyasal marşların yalnızca direnişin bir yansıması olarak değil, aynı zamanda işgal ve yerleşimci sömürgecilik koşulları altında kolektif kimliklerin inşasında ve siyasal mücadelenin performatif olarak yeniden üretilmesinde etkin araçlar olarak değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmektedir.
Keywords
Rhythms of Resistance in Palestine: Political Socialization, Ideology and Cultural Performativity within Hamas Anthems
Abstract
This study examines the role of political anthems (nasheeds) in the processes of political socialization, identity formation, and cultural resistance within Palestinian Islamic movements, with a particular focus on Hamas. Drawing on a dataset of one hundred anthems produced and circulated between 1980 and 2012, the article investigates how these songs function as vehicles for transmitting ideology, cultivating collective identities, and mobilizing political action across generations of supporters. The study asks three central questions: How do anthems contribute to political socialization within Islamic movements in Palestine? What ideological and emotional themes do they communicate? And how do they reflect the historical evolution of Hamas’s political narratives and modes of resistance? Methodologically, the research employs qualitative content analysis, combining thematic coding with close textual reading of lyrics. Twenty-two thematic categories were identified and analyzed, while supplementary interviews with poets and performers provided contextual insights into the production and circulation of nasheeds. The analysis is informed by Judith Butler’s concept of performativity and reiteration, as well as Gayatri Spivak’s reflections on representation and political voice. The findings demonstrate that Hamas-affiliated anthems function not merely as cultural expressions but as performative spaces in which political subjectivities are produced and reproduced. Recurring themes include Islamic collective identity, attachment to land and Jerusalem, exile and return, martyrdom, imprisonment, resistance, and political participation. Through repeated discursive and emotional patterns, the songs cultivate a resistant subjectivity that links faith, sacrifice, and national liberation. At the same time, they serve as mechanisms through which collective memory, ideological commitments, and emotional attachments are transmitted across generations. The article argues that political anthems should be understood not only as reflections of resistance but also as active instruments in the construction of collective identities and the performative reproduction of political struggle under conditions of occupation and settler colonialism..
Keywords