Araştırma Makalesi

İngiliz Kraliyet Raporlarında Filistin'e Yahudi Göçleri (1930-1936)

Sayı: 4 31 Aralık 2018
PDF İndir
TR EN

İngiliz Kraliyet Raporlarında Filistin'e Yahudi Göçleri (1930-1936)

Öz

Göçlerin bir Anglo-Yahudi planı olduğunu iddia eden Araplar haklı olarak sert tepkiler göstermeye başladılar. Ancak Arap toplumu kendi içindeki ayrışmalar ve Yahudi lobisinin Londra’daki gücü yüzünden haklarını yeteri kadar savunamadı. İngilizler tarafsız bir idare uyguladıklarını iddia etseler de ekonomik açıdan oldukça zengin ve girişimci olarak nitelendirdikleri Yahudi toplumunun baskılarına boyun eğdiler. Filistin’in işgalinden İsrail Devleti’nin kuruluşuna giden süreçte Filistinli Araplar büyük haksızlıklara uğradı. Araplar geç de olsa 1933’ten itibaren siyasi ve hukuki alanlarda mücadelelere başladılarsa da bir sonuç elde edemediler.  

            “Aliyah” olarak bilinen bu Yahudi göçleri, Filistin’de yüzyıllar boyunca Türk idaresinde barış içinde yaşamış toplumları günümüze kadar gelmiş olan bir çatışma ortamına sürüklemiştir. 1930 sonrası Avrupa’daki siyasi gelişmeler, söz konusu Yahudi göçlerini büyük bir hızla arttırdı. Göçlerle birlikte Filistin’e büyük bir sermaye de gelmiş oldu. Tarım, endüstri ve eğitim alanlarında hızla gelişen Yahudiler ve Araplar arasında siyasi ve ekonomik açıdan büyük uçurumlar oluşmaya başladı. Başta Tel Aviv olmak üzere birçok kasaba hızla şehirleşmeye başladı. Yahudiler sadece endüstride değil tarım alanında da güçlendiler. Arapların elindeki tarım arazilerinin çoğu Yahudilerin eline geçti.

1917’de Birinci Dünya Savaşı devam ederken, Osmanlı İmparatorluğu birden çok cephede aynı anda savaşırken, başta Kudüs olmak üzere, Müslümanların kutsal saydığı Orta Doğu toprakları İngilizler tarafından işgal edildi. Söz konusu coğrafyada, işgalci İngilizlerle işbirliği yapan Arapların isyanları sonucu, Türk idaresi sona ermiş oldu. Filistin, sadece Müslümanların değil, Hristiyanların ve Yahudilerin de kutsal saydığı kültürel ve stratejik açıdan önemli bir bölgeydi. Yahudiler, İngiliz siyasetindeki etkin konumları sayesinde 19. yy.’ın başlarından itibaren Filistin’de bir Yahudi yurdu hayalleri kurmaya başlamışlardı. Elbette Türk idaresi altında böyle bir şey söz konusu olamazdı. Filistin’deki İngiliz işgali, onlara uzun zamandır bekledikleri “Ulusal Yahudi Yurdu” fırsatını verdi. Böylece Filistin’e İngiliz Askeri ve Manda İdaresi himayesinde Türk idaresi altındayken izin verilmemiş olan Yahudi göçleri yasal bir hale gelmiş oldu.


Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. KaynakçaArşiv Belgeleri National Archives Of United Kingdom, “Palestine: Report of The Royal Commission, 1936, The Property Of His Britannic Majesty’s Government”, London, 1937, ss. 1-404.---------“The Mandate”, Chapter II.---------“The Disturbances Of 1936”, Chapter IV---------“The Jewish Agency”, Chapter VI.---------“İmmigration”, Chapter X.Kitap ve MakalelerBaşlamışlı, Macide. “İngiliz Raporlarına Göre Filistin’deki İngiliz İdareleri ve İsrail Devleti’ni Oluşturan Süreçteki Rolleri”, Asia Minor Studies Dergisi, C. 6, Sayı 12, Temmuz 2018: ss. 15-52.Başlamışlı, Macide, “İngiltere’nin Yakın Doğu Politikası Dâhilinde Kıbrıs’ın İngilizler’ e Devri”, “Tarihte Kıbrıs (İlk Çağlardan 1960’a Kadar)” Sempozyumu Bildirisi, Cilt: 2, İstanbul, 2017: ss. 825-835.Deveci, Can. “Herbert Samuel Döneminde Filistin’e Yahudi Göçleri (1920-1925)”, SDÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı. 42, Aralık 2017: ss. 1-17.Karaman, M. Lütfullah. “Filistin”, TDV İslam Ansiklopedisi- 13, 1996: ss. 89-103.Kasalak, Kadir. “İngilizlerin Filistin Politikası Ve Filistin Mandası”, SDÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yıl: 2016/3, Sayı:25, Isparta, 2016: ss.65-78.Tür, Özlem. “Türkiye ve Filistin - 1908-1948: Milliyetçilik, Ulusal Çıkar ve Batılılaşma”, AÜSBF Dergisi, C. 62, S.1, Ankara, 2007: ss.223 – 251.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

6 Aralık 2018

Kabul Tarihi

8 Ocak 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Sayı: 4

Kaynak Göster

Chicago
Başlamışlı, Macide. 2018. “İngiliz Kraliyet Raporlarında Filistin’e Yahudi Göçleri (1930-1936)”. Bulletin of Palestine Studies, sy 4: 42-66. https://doi.org/10.34230/fiad.493046.

Cited By

e-ISSN: 2587-1862: Filistin Araştırmaları Dergisi- FiAD | Bulletin of Palestine Studies | כתב העת ללימודים פלסטיניים | مجلة دراسات فلسطينية |

Bu eser Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.  Daha fazla bilgi için tıklayınız.

Dizinler  / Veritabanları: Scopus | EBSCO | Index Islamicus | MLA | CEEOL | other

filistin.org  | info@filistin.org  | group.filistin.org | tv.filistin.org |